Cách đây không lâu, ở một hoạt động NBA tại Ma Cao, có một khung hình chọc đúng chỗ yếu của nhiều cổ động viên Rockets đời cũ. Diêu Minh 46 tuổi vừa bước ra là nổ. Trên người anh lại mặc chiến bào mang yếu tố Houston Rockets. Người đứng bên không phải ai khác, chính là đàn anh "Mèo Già" Cuttino Mobley, người vừa vào giải đã che cho anh năm ấy. Hai mươi năm xa cách rồi mới chung khung. Diêu Minh thả lỏng đến lạ. Một câu đùa làm cả sân cười, cũng kéo ký ức mọi người về phòng thay đồ Houston hai mươi năm trước.
Năm 2002, Diêu Minh cập bến Rockets với tư cách pick số 1. Lúc ấy anh mới sang Mỹ, nói còn chưa trôi, đối kháng trên sân cũng chưa thích nghi cường độ NBA. Mobley khi đó đã đá cho Rockets vài năm, cùng Steve Francis chống hai bên hậu trường, là người lớn tuổi có tiếng nói trong đội.
Những ngày Diêu Minh mới đến, mùa tân binh gặp Seattle SuperSonics, cả trận bị phòng đến bí. Đối thủ sau trận còn nói công khai là đã dạy Diêu Minh một bài học đàng hoàng. Mobley nghe xong đáp thẳng ở lối cầu thủ: có bản lĩnh thì đi khoe với O'Neal và Duncan, bắt nạt tân binh thì tính bản lĩnh gì. Chuyện không lớn, nhưng Diêu Minh nhớ cả đời. Sau này nhớ lại những ngày mới vào giải, anh luôn nói hồi đó trong phòng thay đồ có người chịu đứng ra đỡ việc, ấm lòng lắm.
Mùa 2002-2003, Rockets từ 28 thắng 54 thua của năm trước nhảy lên 43 thắng 39 thua. Diêu Minh từ trận đầu bị khóa toàn diện, dần thích nghi chắn người và bóng thấp. Trong đó không thiếu đường chuyền và lời nhắc của hai hậu vệ lớn tuổi bên ngoài.
Lần đối đầu đầu tiên giữa Diêu Minh và O'Neal, chắc ai cũng còn ấn tượng. Tháng 1 năm 2003 gặp Los Angeles Lakers, trận bị kéo vào hiệp phụ. Diêu Minh trong vòng cấm gánh O'Neal, làm tròn vai trò kéo người. Francis đẩy bóng lên, Mobley núp ngoài vòng ba, cuối cùng ném trúng quả ba điểm quyết định. Rockets thắng sát nút 98-96. Khoảng thời gian Francis, Mobley kèm Diêu Minh là bộ ba vững nhất những ngày Diêu Minh mới vào giải. Dù cùng sân chưa tới hai mùa, tình ấy không ai quên.
Mùa hè 2004, một thương vụ bảy người trực tiếp phá bộ ba này. Francis và Mobley đều bị đưa sang Orlando Magic, đổi lấy Tracy McGrady. Rockets chính thức bước vào thời Diêu Minh - McGrady. Sau đó Mobley lần lượt qua Sacramento Kings, LA Clippers và New York Knicks, chưa được vài năm đã giải nghệ sớm vì vấn đề tim, rồi cũng hiếm khi ra các hoạt động liên quan Rockets. Lần này anh đến Ma Cao, đứng trên gian trưng bày Rockets, thực sự hơi bất ngờ.
Hôm ấy Mobley còn một cử chỉ nhỏ rất chạm. Ở khu tương tác, thấy nhân viên, anh kéo Diêu Minh lại một cái, chỉ vào người cao 2,26 m này và nói: ông ấy chính là Diêu Minh. Vẫn cái vị hai mươi năm trước, không sướt mướt, không khách sáo, thẳng rất. Năm xưa anh che cho Diêu Minh là kiểu ấy. Hai mươi năm sau gặp lại, vẫn kiểu ấy. Bạn cũ với nhau cần gì nhiều lời khách sáo, một cử chỉ là đủ.
Trên gian trưng bày toàn đồ cũ của Rockets: áo cũ, áp phích cũ, và ảnh chung năm ấy. Hai người đi một đoạn xem một đoạn, đứng trước tấm pano bộ đôi hậu vệ năm xưa, đứng sững khá lâu. Bạn cùng đá hai mươi năm, hai mươi năm sau ở một thành phố khác nhìn ảnh năm ấy. Ở giữa là hơn nửa đời người. Nhiều lời không cần nói, đều nằm trong mấy phút đứng ấy.
Sau đó đi đến trước tấm áp phích khổ lớn của Diêu Minh. Diêu Minh lại gần so một cái, phát hiện mình còn cao hơn cả áp phích. Anh quay sang ống kính đùa, nói mình vẫn đang lớn, rồi thêm một câu là nhét đồ trong giày. Người bên cạnh cười vỡ. Sau khi giải nghệ, Diêu Minh làm chủ tịch liên đoàn bóng rổ, phần lớn thời gian là vẻ nghiêm và vững. Chỉ khi đứng trước đàn anh năm xưa từng che cho mình, anh mới thả được đến vậy, thoắt cái trở lại cậu nhóc vừa vào giải năm ấy.
Nhiều người nói lần này Diêu Minh mặc đồ mang yếu tố Rockets là vì hoạt động thương mại. Thực ra đâu chỉ có mỗi lý do ấy. Diêu Minh đá cho Rockets trọn tám mùa, quãng thanh xuân đẹp nhất đều để lại Houston. Giải NBA Trung Quốc mùa đầu, Diêu Minh chính là người mặc áo Rockets thi đấu trong nước. Đó là ký ức đầu tiên về NBA của một thế hệ cổ động viên Trung Quốc.
Lần này NBA preseason đặt ở Ma Cao, đối thủ là Dallas Mavericks. Đội đã thay lớp tân binh này đến lớp khác, trong đội giờ toàn cầu thủ trẻ như Alperen Sengun. Vậy mà Diêu Minh vẫn mặc màu đỏ Rockets đứng ở đây. Có thứ đã đổi, có thứ chưa bao giờ đổi.
Mobley mặc áo số 5 ở Rockets nhiều năm. Cổ động viên gọi anh là Mèo Già, vì trên sân anh không ồn ào nhưng không lùi một bước. Anh chưa bao giờ là người nói lời đẹp để làm cảm động. Với bạn tốt, anh làm rất thẳng. Điểm này, qua hai mươi năm không đổi một chút.
Thực ra sau thương vụ năm 2004, đường đời hai người gần như không còn giao. Diêu Minh dần thành trụ cột Rockets, rồi chấn thương giải nghệ, vào Đại sảnh Danh vọng, làm chủ tịch liên đoàn, lo đủ việc của bóng rổ Trung Quốc. Mobley giải nghệ sớm, sống những ngày nhỏ của mình, hiếm khi xuất hiện trước công chúng.
Lần gặp lại ở Ma Cao này, cách gần hai mươi năm. Đứng ở gian trưng bày nhìn ảnh cũ, chắc cả hai đều nghĩ đến chuyện năm ấy, lúc Francis cũng còn, ba người cùng gồng những đêm đó.
Một người đã cởi danh hiệu cầu thủ, ngồi ghế quản lý đã lâu, trước mặt bạn từng sát cánh, nhẹ nhàng biến lại thành chàng trai vừa vào giải năm xưa, được đàn anh che để bước tiếp.
Rockets bây giờ sớm không còn là Rockets năm ấy. Ngay chỗ đá bóng cũng đã chuyển từ nhà thi đấu cũ ở Houston sang nhà mới. Lần này hoạt động lại được bày trên gian trưng bày ở Ma Cao. Nhưng khi hai người đứng cạnh nhau, anh xem áp phích cũ, tôi mở lời đùa năm xưa: anh vẫn là đàn anh kéo tôi ra, tôi vẫn là tân binh được anh che. Vẫn là dáng năm ấy. Nhiều cổ động viên đời cũ xem xong khung hình này là vỡ. Tuổi trẻ của ai mà chẳng cất một chiếc áo đỏ Rockets. Lần này đúng là tuổi trẻ ùa về.






