Phân tích sâu khởi đầu mùa của Saka, phong độ của anh ở Arsenal đã kéo theo một số nghi ngờ.
Từ mùa 2023/24 ghi 16 bàn, Saka đã lâu không ghi hai chữ số bàn thắng Premier League trong một mùa cho Arsenal. Sau đó, chấn thương và phong độ lên xuống luôn hành anh. Hai mùa giải vừa qua, tổng bàn thắng của anh thậm chí ít hơn mùa hay nhất từ trước đến nay ở Arsenal 3 bàn.
Phần lớn mùa trước cũng như World Cup sau đó, anh đều vắng vì chấn thương. Trở lại Arsenal, thành viên nhà vô địch Premier League này ở 5 trận Premier League mùa mới đã ghi 3 bàn. Lẽ ra khởi đầu như vậy sẽ khiến đánh giá bên ngoài với tiền đạo cánh này tăng, nhưng sự thật dường như không phải vậy.
Bên ngoài bắt đầu chỉ trích phong độ Saka, chất vấn sau khi ký hợp đồng mới đầu năm nay anh có xứng mức lương cao hay không, thậm chí có người nêu 16 tuổi Dowman liệu đã có thể tạo áp cạnh tranh lớn hơn cho tuyển thủ Anh này.
Về điểm sau, Dowman gần như chắc được xem là nhân vật hạt nhân tương lai của đội, cũng được xem là người kế vị vị trí Odegaard, chứ không phải tiền đạo cánh phải, dù anh vào đội một với tư cách cầu thủ cánh. Đây là cách điển hình Arteta để cầu thủ trẻ thích nghi nhiều vị trí. Skelly ban đầu đá hậu vệ trái, sau chuyển vào giữa; Nwaneri cũng ra sân trước ở cánh phải, rồi dần đứng vững.
Khi Saka vắng mùa trước, Madueke có không ít cơ hội. Từ 1/3 đến 25/4, anh đá chính 10 trận, nhưng chỉ 2 trận tham gia trực tiếp bàn thắng.
Saka luôn đá với vấn đề viêm gân Achilles, loại chấn thương này không tự biến mất. Anh cần quản lý tình trạng này với sự giúp đỡ của đội y tế Arsenal. Cuối mùa trước, sau khi trở lại anh phá lưới Atletico Madrid, giúp đội vào chung kết Champions League lần thứ hai trong lịch sử CLB.
Anh ghi bàn duy nhất trận sân khách thắng Brighton 1-0. CĐV Arsenal đều rõ sân ấy muốn thắng khó đến mức nào. Trận thắng Fulham 3-0 giai đoạn nước rút, anh đóng góp 1 bàn 1 kiến tạo.
Sau đó anh lại tạt bóng, giúp Havertz ghi bàn duy nhất hạ Burnley. Chiến thắng ấy cũng là trận thắng cuối của Pháo thủ trước khi đăng quang Premier League.
Mùa mới bắt đầu, anh ghi bàn thứ hai vòng 1 gặp Coventry City, ghi bàn quyết định trận thắng Aston Villa, rồi tạo phạt đền trước Sunderland và tự sút vào, giúp đội lấy 3 điểm.
Nếu nhìn sâu hơn số liệu từ đầu mùa đến nay, bức tranh rất rõ. Theo FotMob, so với các tiền đạo cánh Premier League khác, số bàn mỗi 90 phút của Saka xếp top 10%, đạt 0,65; xG không phạt đền xếp top 8%, đạt 0,69; số cú sút xếp top 15%, đạt 3,23; sút trúng đích xếp top 4%, đạt 1,94.
Số đường tạt thành công của Saka xếp top 18%, đạt 1,29; qua người thành công xếp top 25%, đạt 1,51; tỷ lệ thắng tranh chấp xếp top 6%, đạt 58,5%; tổng tranh chấp thành công xếp top 20%, đạt 6,46. Mỗi 90 phút anh tạo 3,23 lần phạm lỗi, xếp top 6%; chạm bóng trong vòng cấm đối phương 6,46 lần, xếp top 14%.
Đừng quên bối cảnh trận cũng rất quan trọng. Saka đá chính cả 5 trận giải của Pháo thủ, trong đó gồm 3 sân khách khó nhất Premier League, đối thủ Aston Villa, Sunderland và Brighton, mà mùa trước Arsenal ở 2 trong 3 sân khách ấy không thắng được. Hai trận sân nhà thì gồm thắng Chelsea đầu tư lớn 2-1. Khi hai đội gặp, nhiều người xem Chelsea là đối thủ tranh ngôi tiềm năng.
Dĩ nhiên Saka cũng quả có chỗ cần nâng, ví dụ khả năng kết liễu. Hiện anh ghi 2 bàn, nhưng xG không phạt đền tương ứng là 2,42, phong độ hơi dưới kỳ vọng. Tốc độ trông cũng giảm, tốc độ tối đa 32,2 km/h, thấp hơn 33,7 km/h mùa trước.
Nhìn phân bố cú sút mùa này, sẽ thấy 3 cú sút ngoài vòng cấm của anh đều không trúng đích. Trước đây Saka nổi tiếng đe dọa ở khu vực này, khía cạnh ấy dĩ nhiên còn dư địa nâng.
Dù vậy, khu vực sút của Saka quả đa dạng hơn. Anh cũng xuất hiện bên trái vòng cấm, và một phần ba trong 3 cú sút trúng đích đến từ đây.
Nhìn bản đồ nhiệt, phần lớn hoạt động của anh vẫn sát đường biên. So với hai mùa trước, trước đây anh sau khi nhận bóng thường cắt vào sớm hơn.
Odegaard và Havertz phong độ ấm lại, dĩ nhiên là tin tốt cho đội, dù Arsenal đá trận Brighton rất tệ. Từ mùa 2023/24, mấy cầu thủ này chưa từng hình thành sự phối hợp ổn định liên tục như hiện nay.
Nhưng cũng quan trọng không kém, khi họ cùng nhiều đồng đội khác đá với nhau, việc làm quen lại đường chạy và thói quen của nhau cũng cần một quá trình. Chỉ là 3 người này hiện đều là vua phá lưới số một của đội mùa này, nên giai đoạn hòa nhập ấy rõ đang mang lại kết quả.
Người ta dễ bị tiếng ồn quanh Saka kéo lệch. Nói thẳng, những tiếng ấy nhiều hơn đến từ việc muốn anh đá tốt hơn, chứ không phải ác ý. Saka nâng chuẩn quá cao, đến mức những phong độ ấy giờ thành mức mặc định bên ngoài, chứ không còn là sự phát huy khiến người ta choáng lúc ấy.
Tiếp theo sau khi rời đội Anh một thời gian ngắn, mong điều đó giúp tiền đạo cánh này lấy lại thêm sự sắc. Khi anh trở lại Arsenal, tiếp Leeds United ở Emirates, chúng ta cũng có thể mong Saka lại mang thêm tia lửa.